Duşem e. Em hatin kar dîsa, bi xwe ez qet dawiya hefteyê xwe bêhnvedayî hîs nakim û bi min rojek tenê ji bo betlaneyê bi kêrî tiştekî naye. Xweziya min bi dilê wan mirovên ku 2 rojan betlaneya wan heye.

Cihê ez lê dişixulim cihê xwarinê ye, loma ez dikarim her roj taştêyeke bêkêmanî bixwim û bê taştê nikarim dest bi rojê bikim. Lê gava ez li derdora xwe dinêrim, xwendekar, karker, însanên ku hewce ye serê sibê ji malê derkevin, piranî bê taştê ji mal dertên û taştêya wan jî an poxaçayek an jî simîtek e.

Hevalek min wê rojê pirsî got “Yaw di nava rojê de ez xwe timî betilî hîs dikim û xewa min jî ne bi rêk û pêk e .Bi te ez çi bixwim?” gelek kes vê ji min dipirsin. Wextê guherîna demsalê ye, bawer im hûn jî ji di dilê xwe de dibêjin “ez jî bersiva vê meraq dikim.”

Helbet tekiliya van tiştan û xwarinê bi hev re heye. Helbet pisporê vî karî jî diyetîsyen in; le gor agahiyên xwe ez jî çend tiştan bêjim. Tu çi dixwî, çi vedixwî laşê te jî li gorî wê reaksiyonan dide. Ji tiştên Glîsemik Îndeksa wan zêde ne, yanî ji tiştên ku şekirê te zû bilind dike dûr bikeve. Taştê pir muhîm e hevalno. Taştê bixwin ema ne bi poxaçeyekî an bi tostekî. Ev giş hevîr û rûn in. Tu yê bêjî ka kevanî taştiyê bide min, kî dikare bi tiştên werê re mijul bibe? Rast e. Lê bêjim; qenebe nanê neqeşartî hinek penêr û bacan têxe nav û bixwe an bixe çenteyê xwe, di rê de, li mektebê an li kar bixwe. An jî êvarê hêkên xwe bikelîne û sibehê bixwe, tev de 5 deqîqe ne.


 Di nivîsa xwe ya berê de jî min behs kiribû .Sebzeyan, hêşinahiyê ji ser sifreya xwe kêm nekin. Xwe pir birçî nehêlîn. Gava we hîs kir hûn birçî ne û hêj pir heye ji şîvê an ji navrojê re, hinek mewîj an hinek çerez bavêjin devê xwe. Merdînî ji vî alî de bi şans û talih in. Ev çand ketiya nav jiyana me.
Sal 2018, ez wek ‘food engineer’ekê bêjim; lêkolinan bikin û wan tiştên ku tije şekir tê de hene ne bixwin ne jî vexwin. Ev ji bo jiyana we ye. Ca min dibêje “ A rehet mirin e, bila meriv nekeve ber dest û lingan” yanî bila meriv mihtacî kesî nebe. Ji bo vê di niha de, di ciwaniya xwe de li xwe miqate bin.

Ka em behsa vexwarinan jî bikin. Bifikirin; hûn di nava rojê de çi vedixwin, çend qedeh vedixwin? Berî hûn rakevin êvarêçayeke beybûnan an çaya rezeneyê vexwin, pispor dibêjin ji bo sinêran ne
çaya reş lê çayên nebatan vexwin. Behsa xwe bikim; Pir ji qehweyê hez dikim. Li zanîngehê rojekê ez çûm tixtor. Got “tu rojê çend qedeh çay an qehwe vedixwî?” min got “nêzî 10 fîncanên mezin qehweyê vedixwim,ji bilî çayê.” Got” te malik li xwe xera kiriye dev ji vê tebîetê berde, kêm vexwe, tu hîn ciwan î,tiştên baştir ji xwe re bike ehlaq.” Niha jî pir jê hez dikim le heya ji destê min tê kêm vedixwim. Hûn jî xwe ji qehwe û çaya reş dûr bixin.
Av heyat e, avê vexwin.

Haaa! Wî çendî xew li min jî diherimî, hevalek min got “Zeyta lawentê bistînê û biniqutînê balîfa ber serê xwe; bêhna wê bo xewê pir baş e.” Min jî sitend, min kapaxa wê vekir û danî ber serê xwe, ser komîdina xwe. Neniqutînin ser balîf, bila rûyê balîfê we tev de qirêjî nebe û dû re nifiran li min nekin 😊

Ez pir li xwarin û vexwarina xwe miqate me. Birayê min hertim dibêje “Erê keçe, tu yê hezar salî biki erê ” Çavê min ne li jiyaneke dirêj e lê dixwazim siheta min li cî be heta ku ez sax bim.

Helbet me dilşikestî dest bi serê hefteyê kir, hêvî dikim êdî tiştên xweş biqewimin ji bo me hemû Kurdan.

Silav û hurmet..

Wekî hûn zanin nivîsa xwe ya dawîn de min qûra çêkir. 9 kes tevlî bûn.  Bi şîroveyê wan ez pir kêfxweş bûm le şans ji bo yekî keniya :) Ew jî İnan Eroğlu . Demek nêz de nav, paşnav, telefon û adresa xwe ji min re bi rêya e-mailê ji adresa zeynoo_erdem@hotmail.com re bişîne û bila şekirên te bi rê bikeve.

Ji ber diranê xwe îşev raneketim. Sibehê wê yek were kişandin, hefteya pêşîn jî ez ê têlê li diranên xwe ‘xim. Demeke dirêj hewce ye tenê tiştên wekî şorbê vexwim. Ji bo keseke wek min li ser zikê xwe mirî, tiştê herî xerab ev e bi min. Ka bê wê Xwedê çer bike… Ev sê hefte ne ez diyêtê jî dikim. Ya rast; ji aliyekî jî dibêjim wê baş be, qenebe ez ê pariyekê  kîlo bidim :)

Heger hûn bêjin tu herî pir li ber çi dikevî? Diyar e ez ê pirr bêriya gûz, findiq, fistiq û tew şekirê behîvan bikim. Li cihên din çawa ye nizanim lê li Mêrdînê bi taybetî kultura tiştên hişkkirî û 'kuruyemîşan' berbelav e . Derdor giş 'kuruyemişçi' ne. Xelkê vê derê, benî û bastêqên ku bi tirîyê Merzone çêbûne û wan şekirên me yên behîvan, wek diyarî didin hevdû.


Ez ê behsa şekirê behîvan bikim. Ew şekirên ku însanên ew li Mêrdîn nexwaribe ,bila nebêjin me xwariye. Li her derê ( ji bilî Mêrdîn ) derveyê vî şekirî ne şîn e, sipî ye û pir hişk e. Li Mêrdînê boyaxa xwarinê ya şîn dixin wê şêraniya ku şekir pê de dikin. Ji ber vê yekê derva wê şîn e. Ez biçûk bûm min tim rengê wê dişiband 'Şîrînler'an. 😊 Îja van deman yên bêboyax jî derketine. Ew jî xweş in. Cûreyên ku li dikanan tên firotin; yên tek batimlik, heyalet û normal in. Yanî şêraniya dora behîvê an zêde ye, an jî kêm e. Berê tiştên xwarinê kêm bûn, perê xelkê jî pir tunebû. Gava tiştên wekî behîvan biqiymet bi dest wan diketin şêraniya dora wan zêde dikirin ku têra wan bike. Niha dinya bûye rihetî, her tişt li ber destê me ye. Dewr diguhere, helbet taleba ji bo xwarinê jî diguhere. Ez carna dibêjim bila hindik be lê rindik be.

keskê şêxa hebe, şînê şekirê behîvan heye..

Benî û bastêqên me jî navdar in. Benî ji bo yên nizanin ez bêjim “cevizli sucuk”ê Tirkan e lê ne wekî yê wan bêtahm e, bi rihetî tê cûtin û hema xweberê dihere xwarê 😊 Tu gûzan yek bi yek di benik de dar de dikî, di pelûla sîtilê de da dikî, derdixî û ji bo hişk bibe dihêlî. Dims, benî, bastêq û kesme, payîzê gava tiriyê Merzonê xweş dibe tê çêkirin. Gava diherin ber rezê tiriyan û vî tiştî çêdikin jê re dibêjin “Em diçin ser mahseran.” Pîrika min digot “Ez bi 3 zarokan, di 20 salîya xwe de diçûm ser mahseran, ji zarokan yek li pişta min, yek di dergûşê de, yek jî nû li ser nigan ketibû. Biharê em diçûn bêrîyê, payîzê jî em diçûn ser mahseran.” Kes bi kevanî û keçên niha ne qayil e mixabin 😊 Xweziya min bi wê dem û dewranê. Li ba me ; ne tirî heye, ne jî em deştî tiştên werê çêdikin û ne em jê fehm dikin. Bila kes nexeyîde lê tiştên ku “hostatî” tê de ye em jê heq nayên der. Pîrikên mê diçûn wan gundên ku rez lê bûn , lê nifşê vêga heta dayikên me jî ji tiştên werê fehm nakin.
Li van deran waxta dibêjin Meşkîna; dims, benî, bastêq û hwd. tê bîra meriv. Ew gelek serî pê diêşînin.

Min behsa beniya kir , behsa meseleya apê xwe ji we re bikim. Ew li Ewropayê dijî. Ji welêt benî û bastêq biribûn. Xaseten jî ji bo hevalekî xwe yê Tirk qutiyek loqim ( qaşo Turkish Delight ) biriye. Îja ew qutiya daye hevalê xwe û gotiyê “ev loqimê we ye.” Di ber de jî ji bo tehm bike piçek benî dayê û gotiye “ka hûn çi ji xwarinê fehm dikin? Va ye marîfeta Tirkan jî û va ye ya Kurdan jî. Ji kû hûn dikarin li ser xwarinê bigihên me.” Wî qal kir û min got saet xweş.



Welhasil min digot şekirê behîvan. Ez tim ji Davut Selim şekirê behîvan distînim. Li Mêrdîna kevn cîhekî wan hebû. Dikana wan a di zaroktiya min de ji ber çavê min naçe, Herkesî jê re digo “dawut sêlo.” Haaaa! Helawa wan jî pir navdar e. Gava ez ji hinekan re diyarî dîstinim diherim wir. Axir şûbeyeke wan li Qezê jî vebû. Karmendê wan jî ji heqê îşê xwe derdikevin û heta qehwe jî îkramî mişteriyan nekin wan naşînin malê. 


Min bihîst ku mesela li Sirucê ji şekîrê behîvan re dibêjin ‘şekirê peyamî’ .Li cem we hûn dibêjin çi, di devokê din de navekî wî yê din heye? Dixwazim hîn bibim.


Ji xwînerekî/ê ku li bin vê nivîsa min şîrove bike re, ez ê qutiyeke şekirê behîvan bişînim. Herkes dikare şîrove bike; hewce nake hûn blogger bin. Heta ger hûn naxwazin navê we xuya bibe wek anonîm şîrove bikin û navekî din li dû şîrovêya xwe binivîsin. Heya roja şemîyê saet 12.00'a hûn dikarin beşdar bibin, wê qûra bê kişandin. De hûn û şensa xwe.

Bimînin di xêr û xweşiyê de.

Ca min go “Êvara înê ye, heft nanan belav bike. Bila têkeve ber qeza û belayan”. Nan baş e. Min heft nan dan heft malan.

Gava dibêjin nan, ez tim bêriya nanê tenûrê dikim. Mala kalikê min, maleke mezin bû, car caran ger mêvan pir bûna, wê gavê ji bajêr nanê firnê dianîn. Xalekî me hebû; digot 'Ka ew kevaniyên berê. Welle ji bo ez têr bibim hewce ye ez nanê firnê têxim nav nanê tenurê.' Nanê bajêr ê firnê wek nên nedihesiband, wek xwarinekê hesab dikir.

nanê tîrê

Ez divê bêjim; mesela nanê tîrê jî, li ser sêlê lê dixin. Bi îsotên biraştî re, bi bacanliyan re derman e ew nan. Gava jin forsa xwe davêjin hev an jî wexta pesnê hinekan didin dibêjin; “welle nanê ku ew lê dixê wek pelê cixarê tenik e.” Wê rojê jî civata jinan geriyabû. Dîsa bahsa tenikbûna nên bû û xaltika min tew pê qayîl nebû û go “tew bûka min wek pelê sîrê tenik lê dixe.” Li vê herêmê peyveke werê heye, dibêjin: “Derîkî li mala xwe jî xwe li ser meriv digrin; li mala meriv jî xwe li ser meriv digrin.” Mixabin 😊

tirnaxlî

Perxudres jî van rojan li ser xwarinê dinivîse. Di nivîseke xwe de behsa nanê Diyarbekirê kiribû lê bi min nanê Diyarbekirê nikare bigîhê yê Ûrfayê . Ew nanê wan î lawaş çer tenik e ya û yê ku jê re dibêjin ‘tirnaxlî’ jî gelekî xweş e. Ez gava ji xêynî Riha û Wêranşarê cîger û kebaban dixwim wekî ku min nexwaribe. Ji ber ku li cihên din nanê di ber de didin qalind e û ne li gorî kebaban e bi min. Ceger û kebabê Ûrfaliyan, ji ber nanê wan jî deng vedaye bêguman.

cîger

Ama yanî îro dema tu li Qoser û Mêrdînê dinêrî, her der bûye ‘Diyarbakır Ekmek Fırını’. Li Qoserê xelk piranî Nanê Carbekirê tercîh dike. Şikl û qalindbûna nanê Carbekirê  bi min ne pir fewqelade ye. Le diyar e xelk jê hez dike.

Ev wêne firna mehella me ya 'lüx diyarbakır fırını' ye. Li ser hesabê wan ê Facêbookê hatiye girtin.

Nan li cem me qiymetli ye pir; mîsal em ji hev re dibêjin “ez ê îro nanekî bidim te”. Yanî navrojek an jî şîvek ez ê ismarlamîşî te bikim.

Nan, nan, nan… Ez bi xwe nanê tisi pir naxwim; bixwim jî ji bo sihhetê, yê neqeşartî (tam buğday) dixwim. Ez tawsiyeyî derdora xwe jî dikim lê kes zû bi zû dev ji wî nanê spî yê wekî kitana dayikê bernade.

Îro 8ê adarê ye, sloganek li qafê min dizivîre ‘jin, nan, azadî ’. 😊 Hevalên jin, ez we maç dikim.

Slav û hurmet.